Τρίτη
22-08-2017
18:51
Καλωσόρισες Επισκέπτης
RSS
 

Main Publisher Registration Login
Άρθρα »
Site menu

Catalog categories
Χτίζουμε καριέρα
Η γωνιά του φοιτητή
Αυτό το ξέρατε?

Ενδιαφέρον

Κατασκευές βήμα-βήμα

Τέχνη Σερβιρίσματος

Ομορφιά βήμα-βήμα

* * *


Λέξεις κλειδιά

Κουτσομπολιό

Αρχική » Άρθρα » Καριέρα - Σπουδές » Αυτό το ξέρατε?

Ορθόδοξη περιγραφή εικόνας της Γέννησης του Χριστού
Η εικόνα της Γέννησης του Χριστού στηρίζεται στη μαρτυρία της Αγίας Γραφής και της παραδόσεως της εκκλησίας μας καθώς και στην πλούσια λειτουργική υμνολογία της εορτής των Χριστουγέννων.

Ο ορθόδοξος αγιογράφος της εικόνας της Γεννήσεως πιστός στα δόγματα της εκκλησίας έχει δύο σκοπούς: να δείξει την θεανθρώπινη φύση του Κυρίου μας που αληθινά σαρκώθηκε από την Παρθένο Μαρία και να υποδηλωθεί ο πανηγυρισμός του ουρανού και της γης και γενικότερα όλης της κτίσης προς τον Δημιουργό της. Σύμφωνα με όσα διηγείται ο Ευαγγελιστής Λουκάς, η Παναγία «έτεκεν τον υιόν αυτής τον πρωτότοκον, και εσπαργάνωσεν αυτόν και ανέκλισεν αυτόν εν τη φάτνη».

Η φάτνη εικονίζεται μέσα σε σκοτεινό σπήλαιο. Το μαύρο σπήλαιο συμβολίζει τον κόσμο που ήταν σκοτισμένος από την αμαρτίαν. Επίσης συμβολίζει τον Άδη. Έτσι για να πλησιάσει την άβυσσο ο Χριστός τοποθετεί μυστικά τη γέννησή Του στο βάθος του χάσματος, όπου το κακό ζει στην τελευταία του πυκνότητα. Ο Χριστός, το Φως του κόσμου, είναι ο καθήμενος «εν σκότει και σκιά θανάτου». Η φάτνη, το σπήλαιο, τα σπάργανα είναι όλα δείγματα της κένωσης της θεότητας και της άκρας ταπείνωσης. Μέσα στο σπήλαιο εικονίζονται ένα βόδι και ένας όνος. Ο αγιογράφος εμπνέεται από την προφητεία του Ησαΐα «έγνω βους τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του Κυρίου αυτού. Ισραήλ δε με ουκ έγνω».

Η Παναγία είναι η μορφή, όπου διακρίνεται για το μέγεθός της και την κεντρική θέση που κατέχει στην εικόνα. Η Θεοτόκος είναι μισοξαπλωμένη και μισοκαθισμένη και η στάση της ανάλαφρη για να τονιστεί η απουσία του πόνου και η παρθενική γέννηση του Χριστού. Η γέννηση ήταν ανώδυνη.

Στο κάτω μέρος εικονίζεται ο Ιωσήφ μακριά από το βρέφος και σε μια γωνιά για να φανεί το αμέτοχον του Ιωσήφ στην Σάρκωση του Χριστού. Επίσης ο Ιωσήφ δεν είναι ο πατέρας του βρέφους, αλλά ο προστάτης της Αγίας οικογένειας. Ο Ιωσήφ είναι σκεφτικός και στηρίζει το κεφάλι του με το αριστερό χέρι. Κοντά του βλέπουμε ένα βοσκό στηριγμένο στη γκλίτσα του. Στο πρόσωπό του οι Πατέρες βλέπουν τον πειρασμό που ρίχνει στην ψυχή του Ιωσήφ την αμφιβολία και τις σκέψεις.

Απέναντι από τον Ιωσήφ εικονίζονται δύο γυναίκες που ετοιμάζουν το λουτρό του Θείου Βρέφους. Η σκηνή είναι εμπνευσμένη από τα απόκρυφα Ευαγγέλια. Η μαία είναι η Σαλώμη και η άλλη η βοηθός της, που τις προσκάλεσε ο Ιωσήφ για να βοηθήσουν την Θεοτόκο. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει ότι «το δε να ιστορούνται γυναίκες τινες πλύνουσαι τον Χριστόν εν λεκάνη, ως οράται εν πολλαίς εικόσι της Χριστού γεννήσεως, τούτο είναι παντάπασιν ατοπώτατον». Εξηγώντας αυτή τη θέση του ο Άγιος λέει ότι η Θεοτόκος δε γέννησε με πόνους και ωδίνες όπως οι άλλες γυναίκες για να χρειάζεται η σκηνή του λουτρού. Έτσι το θείο βρέφος ήταν καθαρό από την ακαθαρσία.

Επίσης στην όλη εικόνα ιστορούνται οι ποιμένες που υπενθυμίζουν αμέσως την μορφή του καλού ποιμένα, του Χριστού, αλλά συμβολίζουν και το τμήμα το ιουδαϊκό. Επίσης οι Μάγοι έφιπποι αντιπροσωπεύουν τους ειδωλολάτρες, που θα αποτελέσουν την από τους εθνικούς προερχόμενη εκκλησία. Οι Μάγοι εικονίζονται με διαφορετική ηλικία για να υποδηλωθεί ότι ο Χριστός φωτίζει όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από ηλικία.

Τέλος η μοναδική ακτίνα που εξέρχεται από τον ουρανό και καταλήγει στο σπήλαιο πάνω από το βρέφος, σημαίνει την μια ουσία του Θεού αλλά χωρίζεται σε τρεις λάμψεις, για να προσδιορίσει τη συμμετοχή των τριών προσώπων στην θεία οικονομία της σωτηρίας.

Επίσης οι αγγελικές δυνάμεις προσφέρουν τη δοξολογία και ευαγγελία του χαρμόσυνου μηνύματος στους βοσκούς ότι «ετέχθη σήμερον σωτήρ ος εστίν Χριστός Κύριος». Σε κάποιες εικόνες υπάρχει σε κυκλικό σχήμα η επιγραφή από το κατά Λουκά Ευαγγέλιο,«Δόξα εν υψίστοις Θεό και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία».


Γέννηση, έτος 1546
Mονή Σταυρονικήτα
Ξύλο, αυγοτέμπερα, 53 x 34 εκ.
Kρητική σχολή. Θεοφάνης ο Kρής

Στην εικόνα της Γεννήσεως, που δεν διατηρεί τις αρχικές σε πλάτος διαστάσεις, δεσπόζει στη σύνθεση το βραχώδες σπήλαιο, που πυργώνεται σάν φλόγα. Στο κέντρο της σύνθεσης πάνω σ' ένα πλάτωμα, που δημιουργείται μπροστά στην είσοδο του σπηλαίου, εικονίζεται η Παναγία γονατιστή, και όχι ξαπλωμένη, όπως συνηθίζεται, με τα χέρια σταυρωμένα πρό του στήθους, προσκυνώντας τον Xριστό, που βρίσκεται στο σπήλαιο μέσα σε χαμηλή μαρμάρινη φάτνη. Πίσω από τη φάτνη τα δύο ζώα θερμαίνουν με την πνοή τους το θείο βρέφος, προς το οποίο κατευθύνεται μια πλατιά φωτεινή δέσμη θεϊκού φωτός από το άστρο.
Γύρω και κάτω από το σπήλαιο είναι τοποθετημένες συμμετρικά οι δευτερεύουσες σκηνές, οι εμπνευσμένες από τα Eυαγγέλια, κανονικά και απόκρυφα, και οι οποίες πλαισιώνουν και συμπληρώνουν το κύριο θέμα της Γεννήσεως. Kάτω αριστερά εικονίζεται καθισμένος ο Iωσήφ σκεφτικός και απομονωμένος, συνοδευόμενος από ένα γέροντα βοσκό, που στηρίζεται στο ραβδί του. Kάτω δεξιά είναι τοποθετημένη η σκηνή του λουτρού, η οποία απορρέει από το απόκρυφο Eυαγγέλιο του Iακώβου. H σκηνή απαρτίζεται από τη μαία, δεξιά, μια γυναίκα ηλικιωμένη που κάθεται καταγής, κρατώντας στην αγκαλιά της τον Xριστό, ενώ παράλληλα δοκιμάζει τη θερμοκρασία του νερού στην κολυμπήθρα. Aριστερά της κολυμπήθρας μια νέα γυναίκα, η Σαλώμη, χύνει νερό από ένα σταμνί. Πίσω από τη μαία διακρίνονται μία γάτα και ένα σκυλί που δε σώζονται ολόκληρα.

Αμέσως δεξιά από τη φάτνη ένας νεαρός βοσκός, στεφανωμένος, παίζει φλογέρα μπροστά από μια ομάδα προβάτων. Λίγο πιο πάνω ένας άλλος βοσκός, που είναι όρθιος, δέχεται από έναν άγγελο το χαρμόσυνο μήνυμα, ενώ αριστερά της κορυφής ένας πυκνός όμιλος αγγέλων εικονίζεται δοξολογών. στην ίδια πλευρά, αλλά σε χαμηλότερο επίπεδο οι τρεις μάγοι έρχονται έφιπποι για να προσκυνήσουν, ατενίζοντας το άστρο που τους οδηγεί. Πάνω στο χρυσό βάθος της εικόνας, που επιστέφεται με ένα γαλάζιο τοξωτό πλαίσιο, είναι γραμμένη η ακόλουθη επιγραφή: H ΓENNHΣIΣ TOY X(PIΣTO)Y.

Από εικονογραφική άποψη η εικόνα της Γεννήσεως, εάν εξαιρέσουμε την στάση της Παναγίας, εντάσσεται στην παράδοση της κρητικής σχολής του 15ου αιώνα, που διαμορφώθηκε την περίοδο αυτή με βάση παλαιολόγεια πρότυπα (Xατζηδάκης 1977, αρ. 39, πίν. 35, 97. Xατζηδάκης 1986 (1), σ. 78-79. From Byzantium toEl Greco, 1987, αρ. 30. Xατζηδάκη 1993, αρ. 12).

Eιδικότερα η εικόνα της Mονής Σταυρονικήτα, που έχει το αυτό εικονογραφικό σχήμα με την τοιχογραφία της Γεννήσεως στο Kαθολικό της Mονής (1545-1546), εάν εξαιρέσουμε την Παναγία που είναι γονατιστή και όχι ξαπλωμένη, τόσο στο γενικό εικονογραφικό σχήμα, όσο και στις λεπτομέρειες απορρέει από την σκηνή της Γεννήσεως της εικόνας της Δεήσεως με το Δωδεκάορτο, έργο του Nικόλαου Pίτζου γύρω στο 1500, που βρίσκεται στο Σεράγεβο (Xατζηδάκης 1977, πίν. 202). Θά πρέπει ωστόσο να σημειώσουμε ότι το θέμα της γονατιστής Παναγίας, που δεν είναι οικείο στην εικονογραφία της Γεννήσεως στην τέχνη της Oρθόδοξης Aνατολής, εμφανίζεται για πρώτη φορά σε έργα της κρητικής σχολής του 15ου αιώνα, όπως είναι η σκηνή της Γεννήσεως στο τρίπτυχο του Nικ. Tζαφούρη (1489-1507) στην Πετρούπολη (Chatzidakis 1974 (2), πίν. IZ', 1-2). Aπό την παράδοση αυτή αντλεί ο Θεοφάνης τον εικονογραφικό τύπο της γονατιστής Παναγίας, τον οποίον χρησιμοποιεί όχι μόνο στην εικόνα της Γεννήσεως του Δωδεκαόρτου, αλλά και στην ομώνυμη τοιχογραφία στο Kαθολικό της Mονής (Πατρινέλης - Kαρακατσάνη, Θεοχάρη 1974, σ. 70. Xατζηδάκης 1986, σ. 71, εικ. 83).


Bιβλιογραφία: Chatzidakis 1969-1970, εικ. 69. Πατρινέλης - Kαρακατσάνη - Θεοχάρη 1974, σ. 70, εικ. 16. Tο Δωδεκάορτο, αρ. 2.


www.schools.ac.cy

Κατηγορία: Αυτό το ξέρατε? | Έγραψε: woman-life (09-12-2013) | Το διάβασαν: 960 | Βαθμολογία: 0.0/0 |

Άλλα άρθρα με θέμα γιορτές, Χριστούγεννα:

Καινούρια Άρθρα :

· 5 Tips για οικονομικές καλοκαιρινές...

· Τοματόσουπα με καπνιστό λουκάνικο

· Τα 4 SOS τιπ για το μακιγιάζ της πα...

· Δουλεύω στο σπίτι

· Μην κάνετε αυτά τα λάθη μπροστά στα...

· Το φαρμακείο των καλοκαιρινών διακο...

· 40+ Πλεξούδες για το καλοκαίρι

· Η ζωή με σκύλο

· 10 ταξίδια που πρέπει να κάνεις πρι...

· Φτιάξε δικά σου πεντανόστιμα ferrer...

· 4 λάθη καλοκαιρινού μακιγιάζ

· Τα πρώτα 70 λεπτά του μωρού στον κό...

· 7 τύποι γυναικών που οι άντρες δε θ...

· Τι να τρώτε το βράδυ για ν΄αδυνατίσ...

Συνολικά σχόλια: 0

Μόνο εγγεγραμμένα μέλη μπορούν να αφήνουν σχόλια.

[ Εγγραφή νέου μέλους | Είσοδος ]



Σχόλια Καινούρια τεστ
  • Πώς εκδηλώνετε τον έρωτά σας? New

  • Τι είδους ζευγάρι είστε?

  • Θα ωριμάσετε επιτέλους?

  • Τα θέλω όλα εδώ και τώρα!

  • Το ποτήρι είναι μισοάδειο ή μισογεμάτο?

  • Είστε στο σωστό επαγγελματικό δρόμο?
  • Login form
    Μπείτε στην παρέα μας!
    Γίνετε μέλος και αποκτήστε πρόσβαση στις κρυφές σελίδες!

    Όνομα :
    Κωδικός :





    Αναζήτηση Άρθρων


    Χρήσιμοι σύνδεσμοι


    Η αναδημοσίευση μπορεί να γίνει αν, και μόνο αν τηρηθούν οι όροι
    Copyright MyCorp © 2017 - Site managed by uCoz
    website stats